Gdzie są świece zapłonowe? Znajdź je pod maską

Gdzie w silniku znajdują się świece zapłonowe

W samochodzie z silnikiem benzynowym szukałbym ich przede wszystkim w głowicy cylindrów. To górna część silnika, przykręcona do bloku, w której znajdują się między innymi zawory i kanały dolotowe. Świeca jest wkręcona w nagwintowane gniazdo tak, aby jej elektrody znalazły się w komorze spalania.

W typowym silniku rzędowym świece leżą w jednym szeregu. Mogą być zamontowane pionowo od góry, pod kątem albo z boku głowicy. W silniku V trzeba szukać ich na dwóch rzędach cylindrów, a w konstrukcji bokserowej często znajdują się po bokach silnika, blisko nadkoli. Sama zasada pozostaje jednak taka sama, zmienia się tylko dostęp.

Najczęściej nad każdą świecą znajduje się cewka zapłonowa. Cewka zamienia napięcie instalacji samochodu na wysokie napięcie potrzebne do wytworzenia iskry. W starszych autach zamiast pojedynczych cewek można zobaczyć grube przewody zapłonowe prowadzące do świec z aparatu zapłonowego lub wspólnej cewki.

Jak znaleźć je pod maską bez zgadywania

Ja zaczynam od zdjęcia plastikowej osłony silnika, jeśli producent ją zastosował. Zwykle trzyma się na zatrzaskach albo kilku śrubach. Pod nią powinien być widoczny rząd cewek z elektrycznymi wtyczkami. Każda cewka prowadzi bezpośrednio do jednej świecy, choć sama świeca może znajdować się kilka lub kilkanaście centymetrów niżej, w głębokim kanale głowicy.

W starszym samochodzie trzeba prześledzić grube przewody zakończone gumowymi fajkami. Nie należy ciągnąć za sam kabel. Chwytam za gumową końcówkę, delikatnie obracam ją na boki i dopiero wtedy wyjmuję. Przewody mają różną długość, dlatego dobrze jest odkładać je w kolejności albo wymieniać po jednym, żeby ich nie pomylić.

Jeśli pod maską nie widać żadnej cewki ani przewodu, świeca może być schowana pod kolektorem dolotowym, elementem instalacji gazowej lub inną częścią osprzętu. W niektórych silnikach dostęp do tylnego rzędu cylindrów jest bardzo ograniczony. Wtedy pomocne bywają instrukcja serwisowa i zdjęcie konkretnej wersji silnikowej, ponieważ sama marka samochodu nie wystarcza do pewnego wskazania miejsca.

Położenie świec dobrze pokazuje, dlaczego informacje o ich montażu znajdują się w materiałach technicznych dotyczących głowicy silnika o zapłonie iskrowym. Nie są one przykręcone do kolektora ani bloku w przypadkowym miejscu. Muszą znaleźć się dokładnie nad cylindrem, aby iskra pojawiła się w odpowiednim punkcie komory spalania.

Cewka, przewód i świeca to nie ten sam element

Jednym z częstszych błędów jest uznanie, że widoczna nad silnikiem cewka jest już świecą. Cewka znajduje się na zewnątrz, a świeca jest zazwyczaj wkręcona głębiej w głowicę. W układzie typu coil-on-plug cewka nasuwa się bezpośrednio na świecę, więc po jej wyjęciu dopiero widać gniazdo z właściwym elementem.

Nie należy też mylić świec z wtryskiwaczami. Wtryskiwacze mają przewody elektryczne i są zamontowane przy listwie paliwowej, ale nie prowadzą do komory spalania w taki sam sposób jak świeca. Ich zadaniem jest podanie paliwa, natomiast świeca odpowiada za zapłon mieszanki paliwowo-powietrznej.

W silnikach wysokoprężnych sytuacja wygląda inaczej. Diesel nie wykorzystuje iskry do rozpoczęcia spalania, dlatego nie znajdziemy w nim świec zapłonowych. Występują tam świece żarowe, zwykle również umieszczone w głowicy, lecz służą przede wszystkim do podgrzania komory podczas rozruchu, zwłaszcza przy niskiej temperaturze.

Jak przygotować dostęp do świec

Samą lokalizację można ustalić szybko, ale demontaż wymaga większej ostrożności. Silnik powinien być całkowicie zimny, ponieważ aluminiowa głowica rozszerza się podczas pracy i łatwiej wtedy uszkodzić gwint. Przed wyjęciem cewki lub przewodu oczyszczam okolice sprężonym powietrzem albo miękkim pędzlem, aby piasek nie wpadł do gniazda.

1. Zdejmij osłonę silnika, jeśli zasłania cewki.
2. Odłącz wtyczkę cewki, nie szarpiąc za przewody.
3. Wyjmij cewkę lub fajkę przewodu zapłonowego.
4. Oczyść gniazdo świecy z kurzu i oleju.
5. Użyj odpowiedniej nasadki do świec z przedłużką.
6. Wykręcaj element spokojnie, bez gwałtownego zwiększania siły.

Rozmiar nasadki zależy od konkretnego silnika. Często spotyka się 16 albo 21 mm, ale nie jest to reguła. Najważniejszy pozostaje moment dokręcania wskazany przez producenta. Zbyt mocne dokręcenie może uszkodzić gwint w głowicy, a zbyt luźne powoduje przedmuchy, przegrzewanie i problemy z pracą silnika.

Jeżeli świeca stawia nienaturalnie duży opór, nie próbowałbym jej wyrywać na siłę. Szczególnie w starszych jednostkach gwint może być zapieczony, a jego naprawa wymaga czasem demontażu głowicy. W takim przypadku rozsądniejsza jest konsultacja z mechanikiem niż ryzyko urwania świecy w gnieździe.

Co może utrudniać znalezienie świec

Największą przeszkodą jest plastikowa osłona, ale nie jedyną. W silnikach z ciasno zabudowaną komorą świece mogą znajdować się pod kolektorem dolotowym, przewodami instalacji LPG albo elementami układu wentylacji skrzyni korbowej. Zdarza się również, że olej stoi w gnieździe świecy. To nie oznacza automatycznie uszkodzenia samej świecy, lecz może wskazywać na nieszczelność uszczelki pokrywy zaworów.

W samochodzie z instalacją gazową warto zachować szczególną ostrożność przy przewodach i dodatkowych sterownikach. Nie odłączam przypadkowych kostek, jeśli nie wiem, do czego służą. Najpierw identyfikuję cewki, robię zdjęcie ułożenia przewodów i dopiero później przygotowuję narzędzia.

Jeżeli silnik pracuje nierówno, gaśnie albo zapala kontrolkę awarii, sama lokalizacja świec nie rozwiąże problemu. Przyczyną może być cewka, przewód, wtryskiwacz, nieszczelność dolotu lub kompresja. Zużyta świeca jest tylko jedną z możliwości, dlatego przed wymianą warto odczytać kody błędów i obejrzeć stan wszystkich elementów zapłonu.

Jak nie pomylić konstrukcji silnika przy zakupie świec

Liczba cylindrów zwykle podpowiada, ile świec trzeba kupić, ale nie wystarcza do dobrania właściwego modelu. Znaczenie mają między innymi długość gwintu, średnica, zakres cieplny, rodzaj elektrody oraz przerwa między elektrodami. Świeca pasująca do jednego silnika tej samej marki nie musi pasować do innej wersji pojemnościowej.

Przy zakupie sprawdzam numer silnika lub katalog części, a nie tylko model samochodu i rocznik. To szczególnie ważne w autach, w których występowało kilka odmian tej samej jednostki. W silnikach z LPG producent może przewidywać inny typ świec albo krótszy interwał kontroli, ale nie oznacza to, że należy samodzielnie zmieniać przerwę bez potwierdzenia w dokumentacji.

Moja praktyczna zasada jest prosta. Najpierw dokładnie lokalizuję cewkę i gniazdo, potem sprawdzam numer właściwej świecy, a dopiero na końcu kupuję części i przystępuję do pracy. Taka kolejność oszczędza czas i chroni przed sytuacją, w której właściwe narzędzie nie mieści się w ciasnej przestrzeni.

Od lokalizacji do bezpiecznej wymiany

Świece zapłonowe znajdziesz w głowicy silnika benzynowego, zwykle pod cewkami lub przewodami wysokiego napięcia. W rzędowych jednostkach są najczęściej ustawione w jednym szeregu, w silnikach V występują po obu stronach, a w bokserach mogą być skierowane na zewnątrz.

Najważniejsze jest rozróżnienie trzech elementów. Cewka wytwarza wysokie napięcie, przewód je doprowadza, a świeca tworzy iskrę w komorze spalania. Jeśli nie masz pewności, gdzie znajduje się gniazdo albo świeca nie chce się wykręcić, lepiej przerwać pracę niż uszkodzić gwint w głowicy.

Położenie można zwykle ustalić bez specjalistycznych przyrządów, ale prawidłowy demontaż wymaga już dokładności. Zimny silnik, czyste gniazdo, właściwa nasadka i moment dokręcania zgodny z dokumentacją robią większą różnicę niż sama siła podczas odkręcania.